MIKE NET
MIKE NET, EPANET esaslı
modelleme yazılımlarının en gelişmişidir. İçmesuyu şebekesinin bütün ya da
parçalar halinde analiz edilmesine olanak sağlar.
Kolay Model Kurulumu
Şebeke modelleri, farklı yöntemlerle oldukça kolay kurulabilmektedir.
Örneğin, şebeke elemanları ArcInfo®, ArcFM®, ArcView® veya MapInfo® GIS'ten
direk aktarılabileceği gibi "fare" yardımıyla seç-tıkla yöntemiyle
interaktif bir şekilde de girilebilmektedir. Borular, düğüm noktaları,
pompalar, kontrol vanaları, depo ve rezervuarlar gibi şebeke elemanlarının
gösterimi grafiksel sembollerle yapılmaktadır. MIKE NET herhangi bir anda
şebekeye yeni eleman eklemenize, mevcut bir elemanı silmenize veya yerini
değiştirmenize izin verir ve model veritabanını otomatik olarak günceller.
Örnek olarak, herhangi bir düğüm noktasını seçmek ve kaydırmak, o düğüm
noktasına bağlı tüm boruların, vana ve pompaların da bilgilerini otomatik
olarak değiştirir. Bunlara ilave olarak, herhangi bir standart Windows hesap
sayfası yazılımı (Microsoft Excel gibi) veya ilişkisel veritabanı (Oracle®,
Microsoft SQL Server, Informix®, Sybase® gibi) ile direk olarak veya ODBC
bağı kullanarak, veya kes-yapıştır yapmak suretiyle veri alış verişinde
bulunabilirsiniz.
Şebeke
modelinizi interaktif olarak göster-tıkla yöntemiyle, GIS ortamından
otomatik olarak veri aktararak, elle veri girişi yaparak veya mevcut
modelinizin bilgisini otomatik transfer ederek kurabilirsiniz.
Modelin grafik görüntüleri
istenilen ölçekte çıktı olarak alınabilir. Boru parçaları eğrisel şekilli
olabilir ve boyları otomatik hesaplanır. Taranmış TIFF veya BMP formatında
hava fotoğrafları, haritalar, Mr. SID yüksek-çözünürlüklü orto-fotolar,
cadde, parsel ve binaları gösteren DXF dosyalar altlık olarak
görüntülenebilir. Kullanıcının bu şekilde, şebekeyi hızlıca
sayısallaştırması, şebeke yerleşimini gözden geçirmesi veya model sonuç
çıktılarını görsel yönden güçlendirmesi mümkün olabilmektedir. Ek olarak,
Network Element Inspector (Şebeke Eleman Kontrolü) özelliği sayesinde
kullanıcının, vaziyet planı görüntüsü üzerinde herhangi bir şebeke elemanı
üzerine tıklayarak girilmiş veriler ile modelleme sonuçlarını hızla
görüntülemesi mümkündür.
Burada
gördüğünüz şebeke modeli, birden fazla su giriş noktası ve beş basınç
bölgesinden oluşmaktadır. Bu basınç bölgelerinin bazıları birbirine bağlıdır
ve aralarında su değişimi olmaktadır. Başlangıçta hiç basınç bölgesi olmayan
şebekede, yapılan analizler sonucunda beş basınç bölgesi oluşturuldu. Su
yaşı ve kaynak takibi analizleri de gerçekleştirildi.
Şebekenin AutoCAD veya
MicroStation formatlarındaki çizimleri otomatik olarak çalışan bir şebeke
modeli haline dönüştürülebilir. Boru çapı, pürüzlülüğü, düğüm noktası kotu
ve çizimde yer alan benzeri bilgiler, koordinatlı olarak modele
aktarılabilir. Modelde metrik birimler kullanılabildiği gibi, farklı
birimlere çevrim de yapılabilir.
Grafik Yetenekleri
MIKE NET'in grafik yetenekleri birden fazla yatay plan ve profil üzerinde,
eş zamanlı olarak simülasyon sonuçlarının animasyonlar şeklinde
görüntülenmesine olanak sağlar. Tüm grafik çıktıların istenilen ölçekte
baskısı alınabilir.

Şebekenin yatay vaziyet planı. Düğüm noktaları renkleri kot bilgisine göre
kodlanmış durumda. Şebeke AutoCAD DXF dosyasından üretildi.

Şebeke planı üzerinde model sonuçları. Burada
basınç değerleri düğüm noktalarının yanında, akım değerleri ve yönleri ise
boru parçalarının kenarında görüntülenmiş. Aynı çizimde, hidrolik eğim
eğrileri de arka planda çizilmiş durumda. Çap, yük kayıpları gibi bir
parametreye göre düğüm noktalarının ve boru parçalarının renklendirilmesi de
mümkün.
Yatay vaziyet planlarında, düğüm noktası kotu,
hidrolik eğim, basınç, tüketim talepleri ve su kalitesi gibi değerlerin
eş-değer eğrileri (kontur) şeklinde çizilmesi mümkündür. Bu şekilde model
sonuçlarının hızlı bir şekilde yorumlanması ve sorunlu noktaların
keşfedilmesi kolaylaşmaktadır. Simülasyon süresince akış yönü de ok sembolü
ile boruların yanında görüntülenebilir. Boru çapı, basınç değerleri,
talepler, kot, su yaşı, su kalitesi, yük kaybı gibi seçilen bir parametreye
göre boruların ve düğüm noktalarının renklerle kodlanması ve
sınıflandırılması mümkündür. Benzer bir kodlama, değişken boru çizim
kalınlığı ve düğüm noktası çapı kullanılarak da yapılabilir.

MIKE NET, şebeke içindeki suyun yaşını, düğüm
noktalarını renklendirerek ve boyutunu değiştirerek takip ediyor. Akış yönü
de oklarla belirtilmiş. Ölü noktalardaki su kalitesi düşüşüne dikkat ediniz.
MIKE NET simülasyon
sonuçlarından plan veya profil görüntüler şeklinde, Microsoft AVI formatı da
dahil olmak üzere animasyonlar hazırlayabilmektedir. Kullanıcının birden
fazla profil üzerinde, aynı anda farklı animasyonları izleyerek kıyaslama
yapması mümkün olabilmektedir. Aynı profil animasyonu üzerinde iki düşey
eksende iki ayrı parametre de çizilebilmektedir. Profil çizimleri kullanıcı
tarafından tanımlı herhangi bir hat üzerinde alınabilir ve çubuk diyagram
vb. değişik grafik formatlarına da çevrilebilir. İleri düzeydeki grafik
düzenleme seçenekleri, kullanıcıya sonuçları inceleme açısından önemli
araçlar sunmaktadır. Örnek olarak, simülasyon süresince oluşan maksimum ve
minimumlar profil çizimine aktarılarak değişkenin alt ve üst sınırları
görüntülenebilir.
Bu
şebeke iyi kalitede su sağlayan bir akarsu ile düşük kalitede su sağlayan
bir göl olmak üzere iki ayrı kaynaktan beslenmektedir. MIKE NET şebeke
içindeki suyun kalitesini izleyerek, şebeke suyunun yüzde olarak ne kadarlık
bir kısmının düşük kaliteli kaynaktan sağlandığını düğüm noktası renkleri ve
boyutlarını değiştirerek görüntülüyor.
Şebeke elemanlarının her
birinde, akım, hız, yük kaybı, düğüm noktasında talep değeri, basınç,
hidrolik eğim, su yaşı, su kalitesi parametre konsantrasyonu, pompa
karakteristik işletme eğrisi, depo su seviyesi gibi değişkenler için zaman
serisi grafikleri hazırlanabilir. Farklı senaryolar için yapılan
simülasyonların sonuçları da aynı çizim üzerinde görüntülenebilir. Saha
ölçümleri de bu grafiklere ilave edilerek, model kalibrasyonunda
yararlanılabilecek çıktılar kolaylıkla oluşturulabilir.

Şebekeye su sağlayan kaynaklardan birinin kapsadığı alanı gösteren vaziyet
planı. Kontur eğrileri herhangi bir düğüm noktası değişkeni için çizilebilir
ve animasyonu hazırlanabilir.
Güçlü Raporlama
Hazır rapor şablonları
kullanılarak, model girdileri ile sonuçlarını içeren etkili raporlar kolayca
hazırlanabilir. MIKE NET, kullandığı Crystal Reports® sayesinde kullanıcıya
raporlamada büyük esneklikler sağlamaktadır. Crystal Reports, etkili çalışma
sağlayan güçlü bir veritabanı raporlama ve sorgulama aracıdır ve direkt
olarak MIKE NET'in içinde yer almaktadır. Bu şekilde kullanıcının sınırsız
esneklikte, istediği formatta raporlar hazırlaması mümkün kılınmıştır.
Raporlar, herhangi bir modelleme kriterinin herhangi bir dönemi için
hazırlanabileceği gibi, firma logosu vb. ilavelerle istenilen forma
dönüştürülebilir. Bütün bunlara ilave olarak MIKE NET’in açık mimari
Microsoft Access esaslı veritabanı sayesinde istenilen herhangi bir başka
raporlama aracı da kolaylıkla kullanılabilir.

Düğüm noktalarından çekilen su miktarları akım ölçerlerle kaydedilmiş ve MIKE
NET'e aktarılmış.

Program içinde yer alan ReportSmith raporlama aracı sayesinde model
girdileri ile çıktılarının raporlarının hazırlanması mümkün. Bu raporlar,
istenilen bir veya birden fazla veritabanı tablosundan düğüm noktaları,
borular, rezervuarlar, depolar, vanalar, pompalar için ve boru sürtünme
kayıpları, hızlar, basınçlar gibi değişik parametreler için hazırlanabilir.
Model Matematiksel Algoritması
MIKE NET matematiksel motoru oldukça geniş yeteneklere sahiptir. Program her
türlü şebeke için ve her türlü karmaşık talep tipleri için kullanılabilir.
MIKE NET, her büyüklükteki ve birden fazla basınç bölgesine sahip karmaşık
şebekelerdeki her türlü hidrolik koşulu çözebilecek güçtedir. MIKE NET bir
endüstri standardı olan EPANET 2.0 su kalitesi modelini kullanmaktadır.
Temelinde şebeke modellemesinde oldukça güçlü bir algoritma olan Hybrid
Metodu'nu kullanmaktadır. Boru sürtünme kayıpları isteğe göre Hazen
Williams, Darcy Weisbach ya da Manning denklemlerinden biriyle
çözülebilmektedir. MIKE NET, şebekenin gerçekçi modellenmesini sağlamak için
vana, pompa ve depo gibi kontrol elemanlarında "çalışma kuralı" esasına
dayalı bir yöntem kullanmaktadır.
.
Analiz sonuçları
tablo ve/veya grafik formunda görüntülenebilir. Vaziyet planı görüntüsü
istenilen kısıtlara göre ayarlanabilir.
Model algoritması, aynı şebeke üzerinde
alternatif durumların denenmesine olanak sağlayacak şekilde "senaryo
analizi" olanağı sağlamaktadır. Bu alternatif durumlar, şebeke plan
farklılıkları, talep düzeninde değişiklikler ya da fiziksel parametrelerdeki
değişiklikler olabilir. MIKE NET, kullanıcı desteğiyle ya da istenilirse
otomatik olarak alternatif senaryoları peş peşe çalıştırabilir. Her iki
halde de alternatifler hızlı olarak analiz edilmiş olur.
İleri Yangın Suyu Analizleri
MIKE NET hidrantlar için basınç-akım grafiği şeklinde anahtar eğrileri
hazırlayabildiği gibi otomatikleştirilmiş yangın suyu analizleri de
yapabilmektedir. Bir veya birden fazla yangın suyu çıkışı aynı anda simule
edilebilmektedir. Bu şekilde şebekenin acil durumlardaki yeterliliğinin
değerlendirilmesi ve yangın suyu ihtiyaçları için iyileştirme ihtiyaçlarının
belirlenmesi kolaylaşmaktadır. Analiz esnasında basınç değerinin minimumun
altına düştüğü düğüm noktaları da program tarafından belirlenir ve
raporlanır. Bunlara ilave olarak, Belediye'nin tüm hidrant sistemi de şebeke
modelinden bağımsız olarak modellenebilir. MIKE NET, hidrant yerleşimini
içeren bir veritabanını kullanarak yangın suyu analizini şebeke analizinden
bağımsız olarak yapabilir ve sonuçlarını veritabanına geri yazar.
Teleskopik Model Analizi
Şebekenin tamamının yerine, sadece bir bölümünün analiz edilmesi şebeke
modellemesinde çok sık karşılaşılan ve ihtiyaç duyulan bir durumdur. Bu
duruma bir örnek olarak, şebeke üzerinde bir bölgede (ya da bir semtte)
iyileştirme çalışmasının yapılması hali verilebilir. Bu tür bir çalışmaya
yardımcı olmak üzere, MIKE NET'in şebekenin bir bölümüne "zoom" yapma ve
sadece o bölümü modelleme özelliği bulunmaktadır. Teleskopik modelleme
olarak adlandırdığımız bu özellik sayesinde şebeke modelinde sadece bir
kısmının çıkarılıp alınması ve analizlerin bu bölüm üzerinde yapılması
mümkün olur. İncelenen bu şebeke bölümünün, şebekenin geri kalan kısmı ile
bağlantısının yapıldığı düğüm noktaları da saha ölçümlerine dayalı
akım-basınç-zaman ilişkisi ile tanımlanabilir. Bu şekilde tüm şebeke için
modelin çalıştırılmasına gerek kalmadan analizler tamamlanabilir.
İleri Veri Yönetimi
MIKE NET şebeke verisini saklamak ve işlemek için temelinde Microsoft Access
veritabanı kullanmaktadır. Bu şekilde şebeke bilgilerinin tanımlanması ya da
değiştirilmesinde büyük esneklikler sağlanabilmektedir. Örnek olarak,
belirli bir çapa, yaşa veya pürüzlülük değerine sahip boru parçalarını
seçmek, listelemek ve seçilenler üzerinde değer değişikliği yapmak için QBE
(query by example) ve/veya SQL (structured query language) sorgulamaları
yapabilirsiniz. Sorgulama sonuçları grafiksel olarak (vaziyet planında
seçili elemanların koyulaştırılması şeklinde), tablo olarak, yazıcıdan çıktı
olarak veya bir hesap sayfası ya da kelime işlemciye aktarılmış olarak
görüntülenebilir. Bu sorgulama araçları, akım, basınç, hız, kirletici
konsantrasyonu gibi model sonuçları üzerinde de kullanılabilir.
Açık Veritabanı Mimarisi
MIKE NET, ArcInfo, ArcView veya MapInfo gibi GIS yazılımlarına ve Oracle
gibi ilişkisel veritabanlarına direk bağlanmayı sağlayan tamamıyla açık
veritabanı mimarisi kullanmaktadır. Bu şekilde MIKE NET, altyapı planlama ve
işletim sisteminin bir parçası haline getirilmektedir. MIKE NET veritabanı
yapısı geliştirilmeye de açık olarak planlanmıştır. Örnek olarak, boru
hatları bakım ve tamir programı ile ilgili bilgiler MIKE NET veritabanında
şebekeyle ilgili veriler arasına girilebilir. Bu tür bir özellik şebeke
bakım planlaması, finansal planlama vb. çalışmalar esnasında veriye kolay
ulaşmayı sağlaması nedeniyle karar verme aşamalarını kolaylaştırmaktadır.
QBE
ve SQL komutları şebeke bilgilerini değiştirmek ve filtrelemek için
kullanılabilir. Komutlar ileride tekrar kullanılmak üzere saklanabilir.
MIKE NET, %100 EPANET 1.1 ve 2.0 uyumludur.
KyPIPE, Cybernet™, WaterCAD™, H2ONET™, ve EPANET modellerindeki mevcut
şebeke bilgileriniz hızla transfer edilebilir, güncellenebilir ve analiz
edilebilir. Ayrıca MIKE NET, tamamlanmış bir şebeke modelini EPANET uyumlu
bir veri dosyası haline getirebilir. Model girdileri ile çıktıları, şebeke
planı ile model sonuçlarının görüntülenmesi için AutoCAD® ve MicroStation®
dosyaları haline de getirilebilir.

Birleşim (düğüm) noktası, rezervuar, depo,
boru, vana ve pompa gibi şebeke elemanları ayrı veritabanı tablolarında
saklanır. Bu şekilde bu elemanların özniteliklerinin düzenlenmesi,
güncellenmesi ve görüntülenmesi kolaylaştırılmıştır.
Güçlü Senaryo Yönetimi
MIKE NET, ana şebeke modelinde farklı senaryoların uygulanmasına olanak
sağlayan kolay kullanılabilen bir senaryo yöneticisi içermektedir. Bu
şekilde farklı senaryoları denemek için tek bir modelin kurulması yeterli
olur. Senaryolar, şebeke branşları arasında kes-kopyala-yapıştır yöntemiyle
aktarılabilir ve birbirleriyle birleştirilebilir. Yeni senaryolar ilave
edildikçe, önceki senaryoların getirdiği değişiklikler şebekeye dahil
edilir. Senaryo çalıştırma işlemi isteğe göre otomatikleştirilebilir.
MIKE NET senaryo yöneticisi, denenen senaryoya göre şebekeye yeni elemanlar
ilave edilmesine veya çıkartılmasına izin vermektedir. Senaryo bazında,
şebekenin bazı bölümleri de çıkartılabilir veya ilave edilebilir. Bu
şekilde, gelecekteki gelişmeleri incelemek amaçlı master plan çalışmalarında
MIKE NET rahatlıkla kullanılabilir.
Genetik Model Kalibrasyonu ve Optimizasyonu
MIKE NET içinde, genetik algoritma esaslı bir otomatikleştirilmiş model
kalibrasyon ve optimizasyon modülü bulunmaktadır. Bu modül sayesinde,
modelin saha ölçümlerine göre hızla kalibre edilmesi mümkün olabilmektedir.
Model kalibrasyonun başarısı, modelin planlama ve mühendislik çalışmalarında
kullanılmasında güvenilirliğini arttırmaktadır. Kullanıcı, kalibrasyon
aşamasında hangi boru parçalarının pürüzlülük değerlerinin hangi limitler
içinde değiştirilebileceğini tanımlayabilir. Kalibrasyon modülü, kalibrasyon
dışında sorun tespiti için de başarıyla kullanılabilir. Modül, kesiti
daralmış, hasarlı ve kaçak oluşan bölümlerin tespit edilmesini sağlar.
Otomatik Şebeke Talep Analizleri
MIKE NET, düğüm noktalarına uygulanacak su çekme miktarlarının girişini
kolaylaştırmak için "Talep Dağılım" özelliği bulunmaktadır. Nüfus, bölge
tipi ve tüketici talep bilgilerini içeren GIS dosyalarının mevcut olması
halinde bunlardan otomatik olarak talep bilgileri alınabilir. Birden fazla
GIS dosyası bir araya getirilip, düğüm noktalarına girilecek veriler otomatik
olarak seçilebilir.
Enerji Tüketim Analizleri
MIKE NET ile tek bir terfi merkezinin veya tüm şebekenin enerji tüketim
miktar ve giderinin kolayca hesaplanması mümkündür. Kullanıcı, pompalara ait
verimlilik eğrileri ile elektrik birim fiyatlarını tanımadığı taktirde, MIKE
NET gün ve saat bazında elektrik giderleri ve tüketim miktarlarını içeren
detaylı raporları hazırlar. Bu şekilde, terfi merkezlerinin işletme
masraflarını azaltmak için alınması gerekli tedbirler ve sistem
optimizasyonu konusunda değerli bilgiler edinilebilir.
Çok Kullanıcılı Modelleme Desteği
MIKE NET aynı model üzerinde birden fazla kullanıcının aynı anda çalışmasına
olanak sağlayan, çok-oturumlu bir veritabanı uygulamasıdır. Birden fazla
kullanıcı aynı anda çalışırken, birbirlerini olumsuz etkilememeleri için
otomatik veritabanı kilitleme özelliği bulunmaktadır. Eğer istenirse,
kullanıcı seviyesinde kısıtlamalar uygulanarak, tek bir modelin farklı
kısımlarının farklı gruplarca güncellenmesi sağlanabilir. "Gezgin Uygulama"
ismi verdiğimiz lisans sayesinde MIKE NET bir sunucuya yüklenebilir ve
kullanıcılar bir yerel ağ sayesinde (veya WAN sayesinde uzaktan) modeli
çalıştırabilirler.
Model Kontrolü
MIKE NET, modelleme hatalarına karşı girdiğiniz verileri kontrol eden bir
"Model Kontrolörü" ile donatılmıştır. Model kontrolörü verilerinizdeki bir
hatayı ya da eksikliği fark ettiğinde, sorunu açıklayan ve çözüm önerilerini
anlatan bir mesaj iletmektedir. Model Kontrolörü'nü verilerinizi ve
modelinizi test eden uzman bir modellemeci olarak düşünebilirsiniz.

Model verileriniz doğruluk ve bütünlük açısında
otomatik olarak kontrol edilir.
SCADA Gerçek Zamanlı Modelleme
MIKE NET-SCADA gerçek zamanlı modelleme ve şebeke izleme özellikleri
sayesinde, şebekenizin gerçek zamanda modellenebilmesi olanağı sağlar. Bu
olanak, özellikle acil durum değerlendirmesi, şebekenin normal şartlardaki
performansının onaylanması, sistemdeki sorunların tespiti ve işletme
senaryolarının geliştirilmesi için oldukça yararlı olmaktadır. MIKE NET-SCADA
herhangi bir SCADA izleme sistemine bağlanabilir.
MIKE NET-SCADA iki modülden oluşmaktadır : MIKE NET-SCADA On-Line ve MIKE
NET-SCADA Off-Line. MIKE NET-SCADA On-Line SCADA sistemine direkt bağlıdır
ve 15 dakika gibi tanımlanan zaman aralıklarında sürekli simülasyonlar
yapar. Her bir çalışma döngüsünde, ölçülen tüm SCADA verileri modele
aktarılır ve model parametreleri buna göre güncellenir. Daha sonra hidrolik
ve su kalitesi modeli çalıştırılır. Analiz sonuçlandığında, sonuçlar SCADA
veritabanına kaydedilir ve ekranda görüntülenir.
MIKE NET-SCADA Off-Line ise daha önce MIKE NET-SCADA On-Line ile hazırlanmış
ve analiz edilmiş şebeke verilerini daha detaylı inceleme olanağı sağlar.

MIKE NET-SCADA, mevcut SCADA sisteminden gelen
okumaları kullanarak sürekli hidrolik ve su kalitesi simülasyonları yapar.
Daha ayrıntılı bilgi için aşağıdaki adresi
ziyaret ediniz.
http://www.dhisoftware.com/mikenet/
|